Có người sống một mình và rất hài lòng. Có người sống cùng gia đình nhưng vẫn cảm thấy không ai hiểu mình.
Vì vậy, “sống một mình” và “cô đơn” không phải là một.
NIA định nghĩa cô đơn là cảm giác đau buồn hoặc thiếu kết nối, trong khi cô lập xã hội liên quan đến việc có ít mối quan hệ hoặc ít tiếp xúc xã hội. Hai vấn đề có liên quan nhưng không đồng nhất.
Sống một mình có thể là một lựa chọn tốt
Sau khi con cái trưởng thành, một số người muốn có không gian riêng. Họ thích tự quyết định giờ ăn, giờ ngủ, cách sắp xếp nhà cửa và lịch sinh hoạt.
Nếu người đó vẫn có bạn bè, người thân, hoạt động yêu thích và có thể nhận hỗ trợ khi cần, sống một mình không nhất thiết là vấn đề.
Thậm chí, sự riêng tư còn có thể giúp một người sống theo nhịp phù hợp với mình.
Khi nào cần chú ý?
Một số dấu hiệu đáng quan tâm là: không muốn gặp ai trong thời gian dài; bỏ các hoạt động từng yêu thích; ngày càng ít gọi điện cho người khác; cảm thấy mình không còn có ích; ăn ngủ thay đổi rõ rệt; hoặc cảm giác buồn và trống rỗng kéo dài.
Nếu những thay đổi này kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, nên nói chuyện với người thân và cân nhắc trao đổi với nhân viên y tế.
WHO xem cô đơn và cô lập xã hội là những yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Tạo “mạng lưới ba tầng”
Một cách đơn giản là chia các mối quan hệ thành ba tầng.
Tầng 1 – người có thể gọi ngay: một hoặc hai người thân, bạn thân.
Tầng 2 – người gặp thường xuyên: hàng xóm, bạn đi bộ, nhóm trà, câu lạc bộ.
Tầng 3 – cộng đồng: tổ dân phố, hội đồng hương, nhóm thiện nguyện, lớp học.
Không cần hàng chục người. Mục tiêu là không để toàn bộ đời sống xã hội phụ thuộc vào một người duy nhất.
Tạo lịch gặp thay vì chờ cảm hứng
Ví dụ: sáng thứ Ba đi bộ với bạn; chiều thứ Sáu uống trà; chủ nhật gọi video cho con cháu.
Khi hoạt động được đưa vào lịch, việc kết nối không còn phụ thuộc vào tâm trạng.
Công nghệ có thể là chiếc cầu
Điện thoại và video call không thay thế hoàn toàn gặp mặt trực tiếp, nhưng có thể giúp duy trì liên hệ khi khoảng cách xa.
Một cuộc gọi 15 phút mỗi tuần đôi khi có giá trị hơn những lời hứa “khi nào rảnh sẽ gọi”.
Học cách chủ động mời người khác
Nhiều người lớn tuổi ngại làm phiền.
Nhưng một lời mời cụ thể dễ nhận được câu trả lời hơn: “Chiều thứ Tư mình đi bộ 30 phút nhé?” thay vì “Khi nào rảnh gặp nhau.”
Lời kết
Sống một mình có thể rất bình yên.
Điều cần tránh không phải là căn nhà chỉ có một người, mà là một đời sống ngày càng thu hẹp mà chính mình không nhận ra.
Hãy giữ một vài người thân, một vài người bạn và một vài hoạt động có ý nghĩa. Chừng đó đã có thể tạo thành một mạng lưới rất đáng giá.
