Hỏi: Làm sao để bớt cô đơn sau khi nghỉ hưu?
Nghỉ hưu có thể đem lại cảm giác tự do, nhưng cũng có thể tạo ra một khoảng trống lớn: không còn đồng nghiệp, ít cuộc hẹn công việc và lịch sinh hoạt thay đổi. Cô đơn vì thế không nhất thiết có nghĩa là “không có ai bên cạnh”; một người vẫn có thể thấy cô đơn ngay cả khi sống cùng gia đình.
Cô đơn khác với sống một mình
Theo National Institute on Aging, cô đơn là cảm giác đau buồn hoặc thiếu kết nối, còn cô lập xã hội liên quan đến việc có ít tiếp xúc xã hội. Hai điều này liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau.
Vì vậy, giải pháp không nhất thiết là lúc nào cũng phải tụ tập đông người. Điều quan trọng hơn là có những mối quan hệ mà mình cảm thấy được lắng nghe, được tôn trọng và có thể chia sẻ.
Bắt đầu bằng một cuộc hẹn nhỏ
Sau nghỉ hưu, đừng chờ “có dịp” mới gặp người khác. Có thể đặt một lịch cố định: sáng thứ ba đi bộ với một người bạn, cuối tuần uống trà với anh chị em, hoặc mỗi tối gọi điện cho con cháu.
Những hoạt động nhỏ nhưng lặp lại đều đặn thường dễ duy trì hơn một kế hoạch quá lớn.
Tìm một vai trò mới
Một trong những thay đổi khó nhất sau nghỉ hưu là cảm giác mình không còn “cần thiết” như trước. Hãy thử chuyển từ vai trò nghề nghiệp sang một vai trò khác: chăm vườn, dạy cháu một kỹ năng, tham gia nhóm đọc sách, làm thiện nguyện hoặc hỗ trợ một hoạt động cộng đồng.
Mục tiêu không phải làm thật nhiều mà là có lý do để bước ra khỏi nhà và cảm thấy ngày hôm nay có ý nghĩa.
Công nghệ có thể giúp nhưng không thay thế hoàn toàn gặp gỡ
Điện thoại và video call hữu ích khi con cháu ở xa. Nhưng nếu có thể, hãy kết hợp giao tiếp trực tuyến với gặp mặt trực tiếp, đi bộ hoặc cùng ăn một bữa cơm.
Nếu nghe kém, nhìn kém hoặc gặp khó khăn khi di chuyển, gia đình nên giúp người lớn tuổi tìm hình thức kết nối phù hợp thay vì mặc định rằng họ “không thích giao tiếp”.
Khi nào nên tìm sự hỗ trợ?
Nếu cảm giác buồn bã, mất hứng thú, tuyệt vọng hoặc thu mình kéo dài và ảnh hưởng rõ đến ăn ngủ, sinh hoạt, nên trao đổi với nhân viên y tế. Cô đơn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần và nhận thức, nên không nên coi đó chỉ là chuyện “tuổi già phải chịu”.
Kết luận: Bớt cô đơn sau nghỉ hưu không nhất thiết bắt đầu bằng một kế hoạch lớn. Hãy bắt đầu bằng một người để gọi, một nơi để đến, một việc có ích để làm và một lịch sinh hoạt có thể duy trì.
